ტრადიცია და ნოვატორობა ანტიკურ კულტურაში, საერთაშ. კონფერენცია კლასიკური ფილოლოგიის საკითხებზე (1980, თბილისი), თსუ-ში გაიმართა საერთაშ. კონფერენცია კლასიკური ფილოლოგიის მიმართულებით თემაზე „ტრადიცია და ნოვატორობა ანტიკურ კულტურაში“. კონფერენცია მიეძღვნა ანტ. ცივილიზაციის განვითარების ერთ-ერთ ძირითად საკითხს - ტრად. კულტ. მემკვიდრეობისა და ინოვაციური პროცესების ურთიერთმიმართებას ბერძნულ-რომაულ სამყაროში. კონფერენციამ კიდევ ერთხელ წარმოაჩინა თსუ-ის განსაკუთრებული როლი კლასიკური ფილოლოგიის განვითარებაში. უნ-ტში მრავალწლიანი ტრადიცია არსებობდა ძვ. ბერძნ. და ლათ. ენების, ანტ. ლიტ-რის, ბიზანტინისტიკისა და ისტ. ლინგვისტიკის მიმართულებით. სწორედ ამ სამეცნ. გარემომ შექმნა საფუძველი ისეთი ფორუმების ჩატარებისთვის, რ-ებიც აერთიანებდა სხვადასხვა სამეცნ. სკოლის წარმომადგენლებს და ხელს უწყობდა აკად. იდეების გაცვლას. კონფერენციაში მონაწილეობდნენ: თსუ-ის კლასიკური ფილოლოგიის კათედრის მეცნიერები; ქართვ. მკვლევრები ანტ. ლიტ-რის, ისტ. და ფილოლოგიის მიმართულებით; საბჭ. კავშირის წამყვანი სამეცნ. ცენტრების წარმომადგენლები (მოსკოვი, ლენინგრადი, ერევანი, ბაქო); ახალგაზრდა მეცნიერები და ასპირანტები, რ-ებიც მუშაობდნენ ანტ. ტექსტების ინტერპრეტაციასა და კრიტიკულ გამოცემებზე. ამ პერიოდისთვის თსუ-ის კლასიკური ფილოლოგიის სკოლა უკვე ჩამოყალიბებული იყო რ-ც რეგიონული მნიშვნელობის სამეცნ. ცენტრი. კონფერენციის ცენტრალური თეზისი იყო, რომ ტრადიცია და ნოვატორობა ერთმანეთის საწინააღმდეგო მოვლენები კი არა, ერთი კულტ. პროცესის ორი ურთიერთდამოკიდებული მხარეა. ანტ. საბერძნეთისა და რომის ისტორია ნათლად აჩვენებს, რომ არც ერთი მნიშვნელოვანი კულტ. მიღწევა არ წარმოიშვა წარსულის სრული უარყოფის საფუძველზე. ახ. იდეები ყოველთვის ეფუძნებოდა უკვე არსებულ კულტურულ გამოცდილებას. ეს განსაკუთრებით კარგად ჩანს: ჰომეროსის ეპოსისა და ბერძნ. ტრაგედიის ურთიერთობაში; არქ. და კლასიკური ეპოქების ხელოვნებაში; პლატონისა და არისტოტელეს ფილოსოფიურ სისტემებში; ელინისტური კულტურის ჩამოყალიბებაში; რომაულ ლიტერატურაში, რ-მაც ბერძნ. ტრადიცია შემოქმედებითად გარდაქმნა. ბერძნ. კულტურა — ტრად. და შემოქმედებითი განახლების მაგალითი. განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობოდა ძვ. საბერძნეთის კულტურას, რადგან სწორედ იქ ჩამოყალიბდა ევრ. ცივილიზაციის მრავალი საფუძველი. მეცნიერები აღნიშნავდნენ, რომ ჰომეროსის ეპოსი მხოლოდ ლიტ. ძეგლი არ იყო. იგი ს-ების განმავლობაში განსაზღვრავდა ბერძენთა წარმოდგენებს გმირობაზე, მოქალაქეობაზე, ზნეობასა და ღმერთების სამყაროზე. მაგრამ უკვე ძვ. წ. V ს-ში ტრაგიკოსებმა — ესქილემ, სოფოკლემ და ევრიპიდემ — იგივე მითოლ. სიუჟეტები სრულიად ახ. ფილოს. და ეთიკური თვალსაზრისით წარმოადგინეს. მსგავსი პროცესი შეინიშნებოდა ბერძნულ ფილოსოფიაშიც. სოკრატეს, პლატონისა და არისტოტელეს მოძღვრებები ერთმანეთის გაგრძელებასაც წარმოადგენდა და ერთმანეთის კრიტიკულ გადაფასებასაც. სწორედ ამ ინტელექტუალურმა მემკვიდრეობამ შექმნა ევრ. ფილოსოფიის საფუძველი. კონფერენციაზე ხაზგასმით აღინიშნა, რომ კლასიკური ფილოლოგიის მთ. ამოცანაა არა მხოლოდ ანტ. ტექსტების ენობრივი ან ლიტ. ანალიზი, არამედ კულტ. პროცესების გააზრება. ამასთან დაკავშირებით აღინიშნა, რომ სწორედ თსუ-ის კლასიკური ფილოლოგიის სკოლას ჰქონდა მნიშვნელოვანი გამოცდილება ანტ. და ქართ. კულტურების ურთიერთობის კვლევაში. კონფერენციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი თემატური მიმართულება იყო ძვ. რომის კულტურა. აღინიშნა, რომ რომაულმა ცივილიზაციამ ბერძნ. კულტ. მემკვიდრეობა მექანიკურად არ გადაიღო. პირიქით, რომაელმა ავტორებმა, მოაზროვნეებმა და სახელმწ. მოღვაწეებმა მას ახ. შინაარსი შესძინეს და საკუთარ სოციალურ-პოლიტიკურ გარემოს მოარგეს. ამგვარი მიდგომა ნათლად ჩანს ვერგილიუსის, ჰორაციუსის, ოვიდიუსის, ციცერონისა და ლივიუსის შემოქმედებაში, სადაც ბერძნ. ლიტ. ტრადიციები რომაული სახელმწიფოებრივი იდეალებისა და ეთიკური ღირებულებების შესაბამისად გარდაიქმნა. კონფერენციის მონაწილეებმა განსაკუთრებული ყურადღება დაუთმეს ანტ. ხელოვნების განვითარების საკითხებს. ხაზგასმით აღინიშნა, რომ ბერძნ. არქიტექტურის, ქანდაკებისა და მხატვრობის ისტორია ცხადყოფს ტრად. და ნოვატორობის მუდმივ თანაარსებობას. არქ. ეპოქის მკაცრი ფორმები კლასიკურ ხანაში შეიცვალა ადამიანის სხეულის უფრო რეალისტური და ჰარმონიული გამოსახვით, ხოლო ელინისტურმა ხელოვნებამ კიდევ უფრო გააფართოვა მხატვრული გამოხატვის შესაძლებლობები. კონფერენციის დისკუსიების ერთ-ერთ მნიშვნელოვან მიმართულებას წარმოადგენდა ანტ. რელიგ. და მითოლოგიის როლი კულტ. ტრადიციის შენარჩუნებაში. აღინიშნა, რომ ბერძნ. მითოლოგია არ იყო მხოლოდ რელიგ. წარმოდგენების ერთობლიობა. იგი წარმოადგენდა საზ-ბის ისტ. მეხსიერების, ეთიკური იდეალებისა და კულტ. თვითშეგნების მნიშვნელოვან საფუძველს. კონფერენციაზე მნიშვნელოვანი ადგილი დაეთმო კლასიკური განათლების საკითხებს. მონაწილეები აღნიშნავდნენ, რომ ბერძნ. და ლათ. ენების სწავლება არ უნდა შემოიფარგლოს მხოლოდ გრამატ. და ტექსტების თარგმნის სწავლებით. კლასიკური განათლების მიზანია სტუდენტმა გაიაზროს ანტ. სამყაროს კულტ., ისტ. და ფილოს. კონტექსტი, რადგან სწორედ ამ საფუძველზე ჩამოყალიბდა ევრ. ჰუმანიტარული აზროვნება. კონფერენცია მნიშვნელოვანი ეტაპი იყო თსუ-ის სამეცნ. ცხოვრებაში. მან ხელი შეუწყო კლასიკური ფილოლოგიის აქტუალური პრობლემების განხილვას, სხვადასხვა სამეცნ. მიმართულების დაახლოებასა და იმ იდეების პოპულარიზაციას, რ-ბიც მოგვიანებით ფართოდ განვითარდა რ-ც საქართველოში, ისე საერთაშ. კლასიკურ ფილოლოგიაში.