შუშანაშვილი გიორგი ისაკის ძე
შუშანაშვილი გიორგი ისაკის ძე

შუშანაშვილი გიორგი ისაკის ძე (1907, სოფ. თიანეთი – 1998, თბილისი), ფილოსოფოსი. ფილოს. მეცნ. დოქტორი (1968). შ. დაამთავრა თბილ. სახელმწ. უნ-ტის ფილოსოფიის ფაკ-ტი. მისი აკად. საქმიანობა დაიწყო თსუ-ში, სადაც კითხულობდა  ლექციებს, ხოლო შემდეგ გადავიდა საქართვ. მეცნ. აკადემიის ფილოსოფიის ინ-ტში (1946-დან), სადაც განვლო გზა უფრ. მეცნიერ თანამშრომლიდან დიალექტ. მატერიალიზმის განყ-ების გამგემდე. დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია, რ-იც ეხებოდა შემეცნების თეორიის ფუნდამენტურ პრობლემებს (1968). იგი იკვლევდა უ. ჯეიმსის პრაგმატიზმს, ე. ჰუსერლის ფენომენოლოგიას, მ. ჰაიდეგერის ეგზისტენციალიზმს, ა. ბერგსონის ინტუიტივიზმსა და კ. პოპერის კრიტიკულ რაციონალიზმს. შ. გ. თავის კვლევებში ააშკარავებდა ამ მოძღვრებათა როგორც დადებით, ისე უარყოფით მხარეებს, ცდილობდა რა დაემკვიდრებინა შემეცნების მატერიალისტურ-დიალექტ. გაგება. ნაშრომში „მეცნიერების ბუნება“ (1985) ასაბუთებდა, რომ მეცნ. ცოდნა სისტემური ხასიათისაა და მისი განვითარება ემპირიული და თეორ. დონეების მუდმივ ურთიერთქმედებას ეფუძნება. შ. გ.-მ წვლილი შეიტანა ღირებულების (აქსიოლოგიის) ფილოს. გაგების ჩამოყალიბებაში. მონოგრაფიაში „ღირებულების ფილოსოფიური ცნება“ (1985), იკვლევდა ღირებულებათა ბუნებას და მათ როლს საზ. ცნობიერებაში. პედ. მოღვაწეობის პერიოდში შ. გ. გამოირჩეოდა რთული ფილოს. ტექსტების ეგზეგეზისა და ანალიზის განსაკუთრებული უნარით, რამაც დიდი გავლენა მოახდინა ქართვ. ფილოსოფოსების მომდევნო თაობებზე. მისი სამეცნ. მემკვიდრეობა, რ-იც მოიცავს არაერთ მონოგრაფიასა და ათეულობით სტატიას, დღემდე რჩება ქართ. ეპისტემოლოგიური სკოლის ერთ-ერთ საყრდენად. შ. გ. დაჯილდოებული იყო სახელმწ. ჯილდოებითა და აკად. პრემიებით. მისი ღვაწლი ფილოსოფიის ინ-ტის დიალექტ. მატერიალიზმის განყ-ების მუშაობაში ფასდაუდებელია, რადგან მან ხელი შეუწყო კვლევების მეთოდოლოგიურ დახვეწასა და საერთაშ. ფილოსოფიურ კონტექსტში ქართ. აზრის ინტეგრირებას.

თხზ.: შუშანაშვილი, გ. (1971). მეცნიერების ცდისეული და ლოგიკური საფუძვლები. თბ., მეცნიერება; შუშანაშვილი, გ. (1977, 1979, 1991). შემეცნების თეორია (სამ ნაწილად). თბ., მეცნიერება; შუშანაშვილი, გ. (1985). მეცნიერების ბუნება. თბ., მეცნიერება; შუშანაშვილი, გ. (1985). ღირებულების ფილოსოფიური ცნება. თბ., განათლება; შუშანაშვილი, გ. (1995). ინტუიციისა და დისკურსის წილი შემეცნებაში. თბ., მეცნიერება.

მასზე: მახარაძე, მ. (2013). ქართული ფილოსოფიური აზრის ისტორია, ტ. 4. თბ.; ჯახაია, ლ. (2004). გიორგი შუშანაშვილიმეცნიერი და მოაზროვნე. კრებულში: „ქართველი ფილოსოფოსები: ცნობარი“. ბათუმი; თევზაძე, გ. (1998). შემეცნების თეორიის საკითხები ქართულ ფილოსოფიაში. თბ., თსუ-ის შრომები, ტ. 328.