შენგელია რომან ვალერიანის ძე (12.XI.1932, თბილისი – 2010, თბილისი), ფილოსოფოსი, ლოგიკოსი. ფილოს. მეცნ. კანდიდატი (1972), თსუ-ის დოცენტი. წარმატებით დაამთავრა თსუ–ის ფილოსოფიის ფაკ-ტი (1955-1960). მისი აკად. საქმიანობა და სამეცნ. კარიერა მჭიდროდ იყო დაკავშირებული თსუ-ის შემეცნების თეორიისა და ლოგიკის კათედრას, სადაც იგი ათწლეულების განმავლობაში ეწეოდა ნაყოფიერ სამეცნ.-პედ. მოღვაწეობას. შ. რ.–მ დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე: „აბსტრაქცია და იდეალიზაცია მეცნიერულ შემეცნებაში“ (1972), რომელშიც გაანალიზა თეორ. აზროვნების სპეციფიკა და მისი მიმართება ემპირიულ რეალობასთან. შ. რ.-ს სამეცნ. ინტერესების მეორე მნიშვნელოვანი მიმართულება იყო ლოგიკური სემანტიკისა და ენის ფილოსოფიის საკითხები. იგი იკვლევდა მნიშვნელობისა და საზრისის პრობლემას სამეცნ. ენაში, ცდილობდა რა ეჩვენებინა ენობრივი სტრუქტურების გავლენა შემეცნების ობიექტურობაზე. მონოგრაფიაში „აბსტრაქციის როლი მეცნიერულ შემეცნებაში“ (1975), ავტორი განიხილავს შემეცნების საფეხურებს ემპირიული დაკვირვებიდან თეორიულ განზოგადებამდე. შ. რ. თსუ-ში ათწლეულების განმავლობაში კითხულობდა საუნივერსიტეტო კურსებს:ლოგიკა (ზოგადი და სიმბოლური); შემეცნების თეორია; მეცნიერების მეთოდოლოგია და ფილოსოფიის შესავალი. იყო არაერთი სასწ.-მეთოდ. სახელმძღვანელოსა და პროგრამის ავტორი, რ-ებიც ეხმარებოდა სტუდენტებს თეორ. ფილოსოფიის ათვისებაში. შ. რ. აქტიურად მონაწილეობდა ფაკ–ტის სამეცნ. სემინარებში, სადაც ხშირად გამოდიოდა მოხსენებებით ლოგიკური პარადოქსებისა და მათი დაძლევის გზების შესახებ. იყო თსუ-ის ფილოს. და სოციოლოგიის ფაკ–ტის სამეცნ. საბჭოს წევრი. მისი სამეცნ. პუბლიკაციები, რ-ებიც დაიბეჭდა თსუ-ის შრომებში და სხვადასხვა სამეცნ. კრებულებში, დღემდე ინარჩუნებს აქტუალობას ეპისტემოლოგიით დაინტერესებული მკვლევარებისათვის. იგი დაჯილდოებული იყო უნ–ტის საპატიო სიგელებით სამეცნ.-პედ. სფეროში ხანგრძლივი და ნაყოფიერი მოღვაწეობისათვის. შ. რ.-ს ღვაწლი თსუ-ის ლოგიკის კათედრის ისტორიაში მნიშვნელოვანია, რადგან მან ხელი შეუწყო შემეცნების თეორიის კვლევის მაღალი აკად. სტანდარტის შენარჩუნებას.

თხზ.: შენგელია, რ. (1975). აბსტრაქციის როლი მეცნიერულ შემეცნებაში. თბ., მეცნიერება; შენგელია, რ. (1982). იდეალიზაცია და თეორიული აზროვნება. თბ., თსუ-ის შრომები, ტ. 235; შენგელია, რ. (1985). შემეცნების ლოგიკური საფუძვლები. თბ., უნ–ტის გამ–ბა; შენგელია, რ. (1990). ლოგიკა. თბ., უნ–ტის გამ–ბა; შენგელია, რ. (1998). მეცნიერული შემეცნების მეთოდოლოგიური პრობლემები. თბ., უნ–ტის გამ–ბა.

მასზე: ჯალიაშვილი, მ. (1986). რეცენზია რ. შენგელიას მონოგრაფიაზე „შემეცნების ლოგიკური საფუძვლები“. თბ., მნათობი, №5; ერქომაიშვილი, ვ. (2000). ლოგიკა და შემეცნების თეორია თბილისის უნივერსიტეტში. თბ., თსუ-ის შრომები, ტ. 338; ბერძენიშვილი, ა. (2004). ქართველი ფილოსოფოსები (IV საუკუნიდან XX საუკუნის ჩათვლით): ცნობარი. ბათუმი; ფილოსოფია-სოციოლოგიის ფაკულტეტის საიუბილეო კრებული. (1998). თბ.