საკავშირო კონფერენცია ალბათობასა და სტატისტიკაში
საკავშირო კონფერენცია ალბათობასა და სტატისტიკაში

საკავშირო კონფერენცია ალბათობასა და სტატისტიკაში (თბილისი-All-Union Confe-rence on Probability and Statistics, 1963). პროფ. გ. მანიამ, ფაქტობრივად, მარტომ, ორგანიზება გაუწია ძალიან დიდ და მნიშვნელოვან კონფერენციას ალბათობის თეორიისა და მათ. სტატისტიკაში. ეს კონფერენცია მიიჩნევა ამ დარგში ერთ-ერთ პირველ საერთაშ. და საზოგადოებრივად მნიშვნელოვან სამეცნ. ფორუმად  საბჭ. კავშირში, რადგანაც მასში მონაწილეობდნენ როგორც საბჭ., ისე დასავლური ქვეყნებიდან წამყვანი სპეციალისტები. საბჭ. კავშირში, კონფერენციაში მონაწილეობა მიიღო კაპიტალ. ქვეყნებიდან 10 და სოციალ. ქვეყნებიდან 15 მონაწილემ - რაც იმ დროისთვის უპრეცედენტო ფუფუნება იყო (1963). მონაწილეებს შორის იყვნენ: ჰ. კრამერი, მარტინ ლოფი, ე. პარზენი, ჯ. ვოლფოვიცი, მ. როზენბლატი, დევიდ კენდალი. კონფერენციაში მონაწილეობდნენ არა მხოლოდ ალბათობის სპეციალისტები და სტატისტიკოსები, არამედ ფუნქციათა თეორიისა და ფუნქციონალური ანალიზის საუკეთესო სპეციალისტები, როგორიცაა: პროფ. ს. სტეჩკინი, პროფ. იუ. ლინიკი თავის რამდენიმე მოსწავლესთან და ახალგაზრდა მ. სტრატა-ნოვიჩთან ერთად, აკად. ა. კოლმოგოროვი, თავის მოსწავლეებთან და თანამშრომლებთან ერთად, როგორიცაა: ბ. გნედენკო, ა. შირიაევი, ი. სინაი, ა. ბოროვკოვი და სხვები. კონფერენცია გაიმართა პერიოდში, როცა ალბათობის თეორია და მათ. სტატისტიკა ინტენსიურად ვითარდებოდა როგორც ფუნდამენტურად, ასევე გამოყენებით სფეროებში. კონფერენცია მოიცავდა თემების ფართო სპექტრს როგორც თეორიულ, ასევე გამოყენებით ალბათობასა და სტატისტიკაში, მათ შორის, მაგრამ არა მხოლოდ: ზღვარითი თეორემები და ფუნდამენტური ალბათობის თეორია, რომელზეც გავლენას ახდენს კოლმოგოროვის აქსიომატიკური ჩარჩო; სტატისტ. შეფასება და დასკვნები, მათ შორის არაპარამეტრული მეთოდები, რ-ებიც სულ უფრო მნიშვნელოვანი ხდებოდა; ფუნქციონალური ანალიზის ინსტრუმენტები, რ-ებიც გამოიყენება სტოქასტურ პროცესებსა და სტატისტ. პრობლემებში; კავშირი ალბათურ სტრუქტურებსა და სტატისტიკურ ტესტირებას შორის; ბოროვკოვის და კოლმოგოროვის თეორ. შედეგების გამოყენებას პრაქტიკულ პრობლემებში და სხვა. კონფერენცია შთამბეჭდავი იყო მნიშვნელოვანი საერთაშ. მონაწილეობით და განსახილველი თემატური პარამეტრებით. კონფერენციაზე განხილული საკითხები მოგვიანებით ფართოდ გამოიყენეს, როგორც თეორ., ისე პრაქტ. კვლევის საფუძველი საზღვარგარეთ და საბჭ. კავშირში; მონაწილეებს შორის ურთიერთობები აისახა შემდგომ კვლევით პროექტებსა და იდეებში მომდევნო ათწლეულების განმავლობაში; საბჭ. შესაძლებლობამ გაააქტიურა მსოფლიო მეცნიერების მონაწილეობა და მონაცემთა გაცვლა ამ სფეროში. ამ კონფერენციამ საფუძველი ჩაუყარა მრავალ შემდგომ საბჭოთა და საერთაშ. ღონისძიებას, მათ შორის ბაკურიანის სკოლა-კოლოკვიუმების განვითარებას და თბილისსა და სხვა მსხვილ ქალაქებში სხვა მათ. ფორუმების შექმნას, რამაც საბოლოოდ გაამყარა ქართ. მათ. მეცნიერების პოზიცია მსოფლიო ასპარეზზე.