-
ავტორი
- კატეგორიები: ფიზიკოსი
მახალდიანი ნუგზარ ვლადიმერის ძე (28.XI.1952, თბილისი), დაამთავრა თსუ-ის ფიზიკის ფაკ-ტი თეორ. ფიზიკის სპეციალობით (1974). მუშაობდა ბირთვული კვლევების გაერთ. ინ-ტში (JINR, დუბნა, რუსეთი, 1973-1974), თსუ-ის მაღალი ენერგიების ფიზიკის ინ-ტში (1974-1976). დღემდე მუშაობს JINR-ში უფრ. მეცნიერ თანამშრომლის პოზიციაზე (1977-დან). მ. ნ.-ს მიენიჭა ფიზ. მათ. მეცნ. კანდ. ხარისხი სადისერტაციო ნაშრომზე: „Approximate methods of the field theory and their applications in physics of high energy, condensed matter, plasma and hydrodynamics“ (დუბნა, 1980). მ. ნ. არის 100-მდე სამეცნ. ნაშრომის ავტორი/თანაავტორი, რომელთა უმეტესობა გამოქვეყნებულია საერთაშ. სამეცნ. ჟურნალებში, განთავსებულია მაღალი ენერგიების ფიზიკის საერთაშ. სამეცნ. ბაზაში:„Regular method of construction of the reversible dynamical systems and their linear extensions – Quanputers“ (Phys. Atom. Nucl., v.74, 2011); „Fractal Calculus (H) and some Applications“ (Physics of Particles and Nuclei Letters., v.8, 2011); „Space Dimension Renormdynamics" (Particles 3, 2020). მ. ნ. არის მრავალი საერთაშ. კონფერენციის/ფორუმის მონაწილე და ითვლება ატომური ენერგეტ. და მრეწვ. ვეტერანად (1993-დან). თეორ. ფიზიკაში შემოიტანა ახალი ცნებების მთელი რიგი: დრო-სივრცის განზომილების დინამ. მოდელი, რაც უწყვეტად ცვლადი (ფრაქტალური) განზომილებების განხილვის შესაძლებლობას იძლევა; ფრაქტალური წარმოებულის და ინტეგრალის ორიგინ. განმარტება, რასაც სხვა განმარტებებისთვის (ლ. ეილერი, ჟ. ლიუვილი და სხვ.) დამახასიათებელი სინგულარობები არ აქვს; ნაწილაკთა რიცხვის განზომილება, რამაც გაამარტივა მრ. დაბადების პროცესების (ინკლუზიური პროცესები) უნივერსალურ კანონზომიერებათა გამოყვანა; რენორმალიზაციური ჯგუფის სხვადასხვა ფორმის გამაერთიანებელი ცნება - რენორმდინამიკა, რომლის საშუალებითაც ხერხდება ზუსტი ფორმულების აგება უნივერს. თანაფარდობებისთვის; შრედინგერის ფორმის კვანტური თეორია განაზოგადა ანალოგიური არაწრფივი განტოლებით ურთიერთქმედების პოტენციალისთვის, რის შედეგად ტალღური ფუნქცია და პოტენციალი ჰამილტონური სისტემის შეუღლებულ სიდიდეებად წარმოგვიდგა. ანალოგიურად განიხილა ზოგადი დისკრეტული და უწყვეტი სისტემები და შემოიტანა კვანტიუპერის ცნება, რ-იც მოიცავს თანამედროვე კვანტური კომპიუტერის მოდელებსაც; ჩამოაყალიბა ჰიპოთეზა, რაც სტოუნის ერთეულების (მასა, სიგრძე და დრო) თანახმად (ეყრდნობა გრავიტაციულ მუდმივას, სინათლის სიჩქარესა და ელემენტარულ მუხტს), უფრო ფუნდამენტურია, ვიდრე პლანკის ერთეულები. ამ მნიშვნელოვანი ჰიპოთეზის თანახმად, კვანტური თეორია უნდა გამომდინარეობდეს უფრო ფუნდამენტური თეორიიდან, ხოლო პლანკის მუდმივა უნდა გამოისახოს სხვა ფუნდამენტური კონსტანტებით.