ხასაია ზურაბ მიხეილის ძე (1949, სოფ. ნატარღალი, გალის რ-ნი), ფილოსოფოსი. ფილოს. მეცნ. დოქტორი (1990), პროფესორი (1992), საქართვ. ფილოსოფიურ მეცნ. აკადემიის აკადემიკოსი (1995). დაამთავრა თსუ-ის ფილოსოფიის ფაკ-ტი (1972). მისი აკად. მოღვაწეობა მჭიდროდ დაუკავშირდა მშობლიურ უნ-ტს, სადაც იკავებს პროფესორის თანამდებობას (1992-დან), შემდგომ სათავეში უდგას ფილოსოფიის კათედრას (ამჟამად პრაქტ. ფილოსოფიის მიმართულება, 2004-დან). ავტორია რამდენიმე ფუნდამენტური მონოგრაფიისა და მრავალი სამეცნ. სტატიისა. გარდა სამეცნ. მოღვაწეობისა, იგი ცნობილია როგორც პოეტი და სამი პოეტური კრებულის ავტორი. ხ. ზ.-ს სამეცნ. შემოქმედების უმთავრესი თემაა არსებობის საზრისის პრობლემა, რომელსაც იგი უპირატესად ადამიანის ეგზისტენციის ჭრილში განიხილავს. იგი ასაბუთებს, რომ რადგან კონკრ. ყოფიერება არ შეიცავს საზრისს საკუთარ თავში, ნამდვ. საზრისი მხოლოდ განუსაზღვრელ ყოფნასთან - „არარასთან“ (Nothingness) მიმართებაში შეიძლება მოიძებნოს. შესაბამისად, ადამიანის ცნობიერება, თავისი არსით, უსაზრისობის გაცნობიერების პროცესია, რაც ინდივიდს აიძულებს ეძიოს ყოფიერების მიღმა არსებული საფუძვლები. თავის ნაშრომებში ხ. ზ. ავითარებს აზრს, რომ ყოველდღიური ცხოვრების საზრისი ხშირად ფიქციაა, რ-იც ფარავს ყოფიერების ჭეშმარიტ ბუნებას. მისთვის უმაღლ. საზრისი მიიღწევა „ასკეზის“ მეშვეობით, რაც გულისხმობს არა მხოლოდ ფიზიკურ შეზღუდვას, არამედ სულიერ განდგომას ამქვეყნიური ამაოებისგან. ეს პროცესი იწყება „თავისუფალი ჭვრეტით“, რ-იც საშუალებას აძლევს ადამიანს გასცდეს ობიექტურ სამყაროს და დაამყაროს კავშირი აბსოლუტურთან. ავტორი შეისწავლის პიროვნების თავისუფლებისა და პასუხისმგებლობის საკითხებს, მიიჩნევს რა, რომ მხოლოდ საკუთარი არსებობის უსაფუძვლობის აღიარებით ხდება შესაძლებელი ნამდვ. სულიერი ტრანსფორმაცია. პედ. თვალსაზრისით, ხ. ზ. თსუ-ში ათწლეულების განმავლობაში უძღვება კურსებს:ფილოს. ანთროპოლოგია; ეგზისტენციალიზმი; მეტაფიზიკის საფუძვლები და სხვ. იგი ხელმძღვანელობს მრავალ სამაგისტრო და სადოქტორო ნაშრომს, ხელს უწყობს რა ახალგაზრდა მკვლევართა ინტერესს ონტოლოგიისა და პრაქტიკული ფილოსოფიისადმი. მისი მოღვაწეობა, როგორც კათედრის გამგისა, მიზნად ისახავს ქართ. ფილოს. ტრადიციების შენარჩუნებასა და მათ თანამედროვე ევროპულ კონტექსტთან დაკავშირებას.

თხზ.: ხასაია, ზ. (1990). არსებობის საზრისის პრობლემა. თბ.; ხასაია, ზ. (1995). ადამიანის ყოფიერების ონტოლოგიური საფუძვლები. თბ.; ხასაია, ზ. (2001). ფილოსოფიური ნარკვევები. თბ.; ხასაია, ზ. (2004). თავისუფალი ჭვრეტა და ასკეზა. თბ.

მასზე: მახარაძე, მ. (2013). ქართული ფილოსოფიური აზრის ისტორია, ტ. 4. თბ., უნივერსალი; თევზაძე, გ. (2000). ეგზისტენციალური ძიებანი თანამედროვე ქართულ ფილოსოფიაში. თბ., ფილოსოფიური ძიებანი, №4. თბ.; ბერძენიშვილი, ა. (2005). ზურაბ ხასაიას ფილოსოფიური კონცეფცია. კრებულში: „ქართველი ფილოსოფოსები“.