-
ავტორი
- კატეგორიები: ქიმიკოსი სტრუქტურული ერთეულის ხელმძღვანელი აკადემიკოსი
ხანანაშვილი ლოტარ მიხეილის ძე (10.III.1930, თბილისი - 2005), ქიმიკოსი. ქიმიის მეცნ. დოქტორი (1974), პროფესორი (1975). საქართვ. მეცნ. აკადემიის წ.-კორ. (1984). დაამთავრა მოსკოვის მენდელეევის სახ. ქიმიურ-ტექნოლ. ინ-ტის სილიკატური ტექნოლოგიების ფაკ-ტი (1953). დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია (1957). მუშაობდა მოსკოვის ელექტროტექნიკის ინ-ტში უფრ. მეცნიერ-თანამშრომელად (1958-1959). იყო მოსკოვის ქიმიურ-ტექნოლ. ინ-ტის დოცენტი (1959-1974). სადოქტორო დისერტაცია თემაზე:„სილიციუმის შემცველი ჰეტეროციკლური ნაერთების სინთეზი და მათი გარდაქმნები“ დაიცვა მოსკოვის მ. ლომონოსოვის სახ. ფაქიზი ქიმ. ტექნოლოგიის ინ-ტში (1974). იგი ამავე ინ-ტის ელემენტორგანული და არაორგანული პოლიმერების სინთეზის კათედრის პროფესორი იყო (1975-1978). ხ.ლ. თსუ–ის მაღალმოლეკულურ ნაერთთა ქიმიის კათედრის გამგედ იქნა არჩეული (1978). წლების განმავლობაში იყო სხვადასხვა სამეცნ. საბჭოს, მათ შორის, სადოქტორო და საკანდიდატო ხარისხის მიმნიჭებელი სპეციალიზირებული საბჭოების წევრი. ხ.ლ.-ს სამეცნ. მოღვაწეობა მრავალმხრივია. მის მიერ თანამშრომლებთან ერთად შესრულებული სამუშაოები მიძღვნილია ელემენტორგანული მონომერების და პოლიმერების ქიმ. და ტექნოლოგიისადმი. მის მიერ შემუშავებულია და წარმოებაში დანერგილია სხვადასხვა მაღალი ფიზიკურ-მექან. თვისებების მასალები, რამაც დიდი სარგებლობა მოუტანა ქვეყანას. მისი პედ. და სამეცნ.-კვლევითი მუშაობის შერწყმა განსაკუთრებით ეფექტური გახდა უნ-ტში კვლევითი ლაბორ. ჩამოყალიბებისა და შექმნის შედეგად. თსუ-ში მაღალმოლეკულურ ნაერთთა ქიმიის კათედრასთან გაიხსნა ჰეტეროჯაჭვური პოლიმერების და კომპოზიციური მასალების დარგობრივი სამეცნ. კვლევითი ლაბორატორია (1980), რ-იც გადაკეთდა პრობლემურ ლაბორატორიად (2000-2006). მისი მთავარი მიზანი იყო ბაზის შექმნა მეცნიერების, ასპირანტებისა დ სტუდენტების ერთობლივი სამეცნ. კვლევითი მუშაობისათვის. ხ.ლ. ყოველთვის დიდ ყურადღებას უთმობდა სამეცნ. კადრების აღზრდას. მისი ხელმძღვანელობით დაცულია 30 საკანდიდატო და 6 სადოქტორო დისერტაცია. მისი უშუალო ხელმძღვანელობით დამყარდა კავშირები მოსკოვის წამყვან უნ-ტსა და ინ-ტთან. მათ შორის იყო საავიაციო მასალების საკავშ. ინ-ტი, რომელთანაც სახელშეკრულებო თემები მუშავდებოდა (1993-მდე). მისი ხელმძღვანელობით ახალგაზრდა მეცნიერები მივლინებულ იქნენ გერმანიის, რუსეთის წამყვან სამეცნ. ცენტრებში. მაღალმოლეკულურ ნაერთთა ქიმიის კათედრაზე სტაჟირებას გადიოდნენ იენის და დრეზდენის ახალგაზრდა მკვლევარები. ხ.ლ.–ს სამეცნ. მიღწევები ასახულია 500-ზე მეტ სამეცნ. პუბლიკაციაში, მათ შორის ერთ სახელმძღვანელოში (გამოიცა 3-ჯერ), ორ მონოგრაფიაში, 130 საავტორო მოწმობასა და 30 საზღვარგარეთის პატენტში. მან ორჯერ გამოსცა წიგნი ელემენტორგანული მონომერებისა და პოლიმერების ტექნოლოგიის დარგში (1975, 1980). შემდეგ გამოვიდა აღნიშნული წიგნის გადამუშვებული ვარიანტი ინგლისურ ენაზე: The book, New Concepts in Polymer Science, „Elementorganic Monomers: Technology, Properties, Applications“ (2006). ხ.ლ. არაერთგზის იყო მიწვეული ლექციების წასაკითხად და მოხსენების გასაკეთებლად თავისი გამოკვლევების შესახებ გერმანიაში, პოლონეთსა და ბულგარეთში, აგრეთვე საერთაშ. კონგრესებზე, სიმპოზიუმებსა და კონფერენციებზე, რ-ებიც მიძღვნილი იყო ელემენტორგანული ნაერთების ქიმიისადმი. ნაყოფიერ სამეცნ. საქმიანობას პროფ. წარმატებით უთავსებდა ფართომასშტაბიან პედაგოგიურ და სასწ.-მეთოდურ მუშაობას. იყო სსრკ მეცნ. აკად. ელემენტორგანულ ნაერთთა ინ-ტში ქიმიურ მეცნ. კანდიდატის აკად. ხარისხის მიმნიჭებელი სპეციალიზებული საბჭოს წევრი მაღალმოლეკულურ ნაერთთა ქიმიაში, თსუ-ის ქიმიურ მეცნ. კანდიდატის აკად. ხარისხის მინიჭების სპეციალიზებული საბჭოს თავ-რე ორგანულ- და მაღალმოლეკულურ ნაერთეთა ქიმიაში, მ. ლომონოსოვის სახ. მოსკოვის ფაქიზი ტექნოლოგიის ინ-ტის მაღალმოლეკულურ ნაერთთა და კოლოიდური ქიმიის ქიმ. მეცნ. დოქტორის აკად. ხარისხის მინიჭების სპეციალიზებული საბჭოს წევრი, თსუ–ის აკად. საბჭოს წევრი, სსრკ უმაღლ. განათლების სამინისტროს სამეცნ. ნაშრომების „ქიმია და სილიციუმ- და ფოსფორორგანული ნაერთების პრაქტიკული გამოყენება“ უნივერსიტეტთაშორისი კრებულის სარედაქციო საბჭოს წევრი. ხ.ლ. იყო სსრკ მეცნ. აკადემიის მაღალმოლეკულური ნაერთების სამეცნ. საბჭოს წევრი, სსრკ მეცნ. აკადემიის მაღალმოლეკულური ნაერთების სამეცნ. საბჭოს ქართ. სექციის თავ-რე, ელემენტორგანულ ნაერთთთა ქიმიის სამეცნ. საბჭოს სექციების წევრი, „პლასტმასების“ და „რეზინისა და კაუჩუკის“ სექციების წევრი, საქართვ. სსრ უმაღლ. განათლების სამინისტროს ქიმიის სამეცნ.-მეთოდური საბჭოს თავ-რე, საქართვ. სსრ მეცნ. აკადემიის ქიმ. და ქიმ. ტექნოლოგიის განყ-ების ბიუროს წევრი. საქართვ. მეცნ. აკადემიის ჟურნ. „მაცნეს“ ქიმიის სერიის და საერთაშ. ჟურნ. ,,Russian Polymer News-ის“ რედკოლეგიის წევრი. ხ.ლ. იყო ნიუ-იორკის აკადემიის საპატიო წევრი. დააჯილდოებული იყო ღირსების ორდენით (2000), საკავშ. გამომგონებლის საპატიო ნიშნით (1985), პ. მელიქიშვილის სახ. პრემიით (1983), სსრკ სახ. მეურნეობის მიღწევათა გამოფენის ვერცხლის მედლით (ВДНХ, 1978) და სსრკ სახ. მეურნეობის მიღწევათა გამოფენა ბრინჯაოს მედლით (ВДНХ, 1972).