-
ავტორი
- კატეგორიები: ფილოსოფოსი ლოგიკოსი დოცენტი
ქებურია დავით ვალერიანის ძე (4.II.1937, თბილისი – 14.XII.2011, თბილისი), ფილოსოფოსი, ლოგიკოსი. ფილოს. მეცნ. კანდ. (1968), თსუ-ის დოცენტი. წარმატებით დაამთავრა ფილოსოფიის ფაკ-ტზე (1955-1960). მისი აკად. საქმიანობა და სამეცნ. კარიერა მჭიდროდ უკავშირდება თსუ-ის, სადაც მან განვლო პროფ. გზა ასპირანტიდან ფილოს. და სოციოლოგიის ფაკ-ტის ლოგიკის კათედრის დოცენტობამდე. დაიცვა საკანდ. დისერტაცია თემაზე: „განსაზღვრების ლოგიკური ბუნება“ (1968), რ-შიც გაანალიზებული იყო დეფინიციის როლი სამეცნ. თეორიების ფორმირების პროცესში. ქ. დ.-ს სამეცნ. კვლევის ძირითადი სფეროებია: ფორმალური ლოგიკა, დიალექტ. ლოგიკა, ენის ფილოსოფია და მეცნ. შემეცნების მეთოდოლოგია. თავის შრომებში იგი სიღრმისეულად აანალიზებდა ბუნებრივი ენისა და ლოგიკური სტრუქტურების ურთიერთმიმართების საკითხებს. ნაშრომში „ლოგიკა და ენა“ (1984) იკვლევს ენობრივი გამოთქმების ლოგიკური ფორმალიზაციის შესაძლებლობებსა და საზღვრებს. ქ. დ. თსუ-ში რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში კითხულობდა საუნივერსიტეტო კურსებს: „ლოგიკა“ (ზოგადი კურსი); „სიმბოლური ლოგიკა“; „ლოგიკის ისტორია“ და „შემეცნების თეორია“. მისი ლექციები გამოირჩეოდა განსაკუთრებული სიცხადით, არგუმენტაციის სიმკაცრით და რთული ლოგიკური ოპერაციების თვალსაჩინო დემონსტრირებით. ქ. დ. იყო არაერთი სასწ.-მეთოდური სახელმძღვანელოსა და პროგრამის ავტორი, რ-ებითაც ხელმძღვანელობდნენ ჰუმანიტარული და ზუსტი მეცნიერებების ფაკ-ტის სტუდენტები. იგი განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობდა სტუდენტებში ანალიტიკური აზროვნების უნარის განვითარებას და ხელმძღვანელობდა სამაგისტრო ნაშრომებს ლოგიკისა და ეპისტემოლოგიის მიმართულებით. ქ. დ. აქტიურად მონაწილეობდა უნ-ტის სამეცნ. ცხოვრებაში, იყო ფაკ-ტის სამეცნ. საბჭოს წევრი და მონაწილეობდა რესპუბლიკურ თუ საკავშ. სამეცნ. კონფერენციებში. თანამშრომლობდა სხვადასხვა სამეცნ. ჟურნალთან და იყო ლოგიკის საკითხებზე მომზადებული კრებულების რეცენზენტი. მისი სამეცნ. ნააზრევი ხასიათდება წყაროების ღრმა ცოდნით, ანალიტიკური სიზუსტითა და ლოგიკური ფორმალიზმის მაღალი კულტურით. დაჯილდოებული იყო უნ-ტის საპატიო სიგელებით სამეცნ.-პედ. სფეროში ხანგრძლივი და ნაყოფიერი მოღვაწეობისათვის. მისი ბიბლიოგრაფია მოიცავს მრავალ სამეცნ. სტატიას, რ-ებიც დღემდე ინარჩუნებს აქტუალობას ლოგიკისა და ენის ფილოსოფიის შესწავლის თვალსაზრისით. სიცოცხლის ბოლო წლებში ქ. დ. აგრძელებდა მუშაობას ლოგიკური პარადოქსებისა და მათი დაძლევის გზების შესახებ. იგი ცდილობდა ეჩვენებინა ლოგიკური კანონების უნივერსალობა და მათი კავშირი ადამიანის აზროვნების ბუნებრივ სტრუქტურებთან. ქ. დ.-ის ღვაწლი თსუ-ის ლოგიკის კათედრის მუშაობაში ფასდაუდებელია, რადგან მან ხელი შეუწყო ამ დისციპლინის აკად. ტრადიციების შენარჩუნებასა და გადაცემას ახალგაზრდა თაობებისათვის.
თხზ.: ქებურია, დ. (1968). განსაზღვრების ლოგიკური ბუნება. თბ., მეცნიერება; ქებურია, დ. (1975). განსაზღვრების პრობლემა ლოგიკაში. თბ., უნ-ტის გამ-ბა; ქებურია, დ. (1984). ლოგიკა და ენა. თბ., უნ-ტის გამ-ბა; ქებურია, დ. (1990). აზროვნების ფორმები და მეცნიერული შემეცნება. თბ., უნ-ტის გამ-ბა; ქებურია, დ. (2002). ფორმალური ლოგიკა: ლექციების კურსი. თბ., უნ-ტის გამ-ბა.
მასზე: მახარაძე, მ. (2012). დავით ქებურია — ლოგიკოსი და მოაზროვნე. თბ., ფილოსოფიური ძიებანი, №16; ერქომაიშვილი, ვ. (2007). ლოგიკის სწავლება თბილისის უნივერსიტეტში. თბ., თსუ-ის შრომები, ტ. 358, (ქებურიას წვლილის შესახებ); გამოსათხოვარი: დავით ქებურია. (2011). თბილისის უნივერსიტეტი, №18.