კალანდაძე დიმიტრი ლომსატოს ძე (5.IX.1907, სოფ. ბახვი, ახლანდ. ოზურგეთის მუნიციპ. – 1981, თბილისი), ფილოსოფოსი. ფილოსოფიის მეცნ. დოქტორი, თსუ-ის პროფესორი. კ.დ. ჩაირიცხა თბილ. სახელმწ. უნ-ტის ფილოსოფიის ფაკ-ტზე, რ-იც დაამთავრა (1928-1931). მისი აკად. საქმიანობა და სამეცნ. კარიერა მჭიდროდ უკავშირდება თსუ-სა და საქართვ. მეცნ. აკადემიის ფილოსოფიის ინ-ტს. დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია (1935), სადოქტორო კი თემაზე:„საზოგადოებრივი განვითარების კანონზომიერების პრობლემა“(1956). ხელმძღვანელობდა თსუ-ის დიალექტ. და ისტ. მატერიალიზმის კათედრას და ს. წერეთლის სახ. ფილოსოფიის ინ-ტს (1962-1981). მისი სამეცნ. კვლევის ძირითადი სფეროები იყო ისტ. მატერიალიზმი, სოც. ფილოსოფია, ეთიკა და მეცნ. კომუნიზმის თეორია. ნაშრომში „ისტორიული აუცილებლობა და ადამიანის მოქმედება“ იკვლევს თავისუფლებისა და აუცილებლობის დიალექტიკას, ასაბუთებს, რომ ადამიანის შეგნებული მოქმედება ეფუძნება ობიექტური კანონების შემეცნებასა და გამოყენებას (1954). მისი სამეცნ. ინტერესების მეორე მნიშვნელოვანი მიმართულება იყო ეთიკისა და მორალის ფილოს. საფუძვლები. მონოგრაფიაში „ზნეობრივი პროგრესის საკითხისათვის“ განიხილავს მორალური ფასეულობების ევოლუციასა და მათ კავშირს სოციალურ-ეკონომიკურ ფორმაციებთან (1968). მისი ხელმძღვანელობით ინ–ტში მომზადდა მრავალი ფუნდამენტური კოლექტიური ნაშრომი, რ-ებიც ეხებოდა დიალექტ. ლოგიკის, ეპისტემოლოგიისა და ფილოსოფიის ისტორიის აქტუალურ საკითხებს. ხელს უწყობდა ახალგაზრდა კადრების მომზადებას, იყო მრავალი სადისერტაციო ნაშრომის ხელმძღვ. და კონსულტანტი. იყო საქართვ. მეცნ. აკადემიის საზ–ებრივ მეცნ. განყ–ების აქტიური წევრი და მონაწილეობდა რესპ. სამეცნ. პოლიტიკის განსაზღვრაში. თსუ-ში კითხულობდა საუნივერსიტეტო კურსებს: „ისტორიული მატერიალიზმი“, „ეთიკის საფუძვლები“ და „სოციალური ფილოსოფია“.  იყო არაერთი სახელმძღვანელოსა და მეთოდური პროგრამის ავტორი, რ-ებიც ათწლეულების განმავლობაში გამოიყენებოდა ფილოსოფიის ფაკ–ტზე. დაჯილდოებული იყო სახელმწ. ჯილდოებით, მათ შორის ოქტომბრის რევოლუციის ორდენითა და საპატიო სიგელებით სამეცნ.-პედ. სფეროში ხანგრძლივი მოღვაწეობისათვის. მისი ბიბლიოგრაფია მოიცავს მრავალ მონოგრაფიასა და სტატიას, რ-ებიც დაიბეჭდა როგორც ქართულ, ისე საკავ. სამეცნ. პერიოდიკაში. იყო ჟურნ. „მაცნეს“ (ფილოსოფიის სერია) სარედაქციო კოლეგიის წევრი. მისი ღვაწლი ქართ. ფილოს. აზრის ისტორიაში მნიშვნელოვანია, რადგან მან ხელი შეუწყო მატერიალისტური მსოფლმხედველობის სისტემურ დამუშავებასა და აკად. ინსტიტუციების განმტკიცებას. სიცოცხლის ბოლო წლებში მუშაობდა მეცნ. შემეცნების სოციალურ-ფილოსოფიურ პრობლემებზე.
თხზ.: კალანდაძე, დ. (1954). ისტორიული აუცილებლობა და ადამიანის მოქმედება. თბ., სახელგამი; კალანდაძე, დ. (1958). საზოგადოებრივი განვითარების კანონზომიერების პრობლემა. თბ., მეცნიერება; კალანდაძე, დ. (1968). ზნეობრივი პროგრესის საკითხისათვის. თბ., უნ–ტის გამ–ბა; კალანდაძე, დ. (1975). სოციალური ფილოსოფიის ნარკვევები. თბ., განათლება; კალანდაძე, დ. (1980). მეცნიერულ-ტექნიკური რევოლუცია და პიროვნება. თბ., უნ–ტის გამ–ბა.

ლიტ.: მახარაძე, მ. (2007). დიმიტრი კალანდაძე — მეცნიერი და ორგანიზატორი.  ფილოსოფიური ძიებანი, №11; თევზაძე, გ. (1998). ფილოსოფიის ინსტიტუტის ისტორიიდან. თბ., მეცნიერება, (დ. კალანდაძის დირექტორობის პერიოდის ანალიზი).