ფურთუხია ომარ გრიგოლის ძე
ფურთუხია ომარ გრიგოლის ძე

ფურთუხია ომარ გრიგოლის ძე (10.III.1959, სოფ. ეწერი, წალენჯიხის რ–ნი), მათემატიკოსი. თსუ-ის პროფესორი, ფიზ.-მათ. მეცნ. კანდიდატი (1984). დაამთავრა ვ. კომაროვის სახ. ფიზ.-მათ. სკოლა (1978),  თსუ–ის მექან.-მათ. ფაკ-ტი (1980),  თსუ–ის და მ. ლომონო­სოვის მოსკოვის სახ­ელმწ. უნი-ტის ასპირანტურა (1984).  იყო: ა. რაზმაძის სახ. მათ. ინ-ტის (რმი) უფროსი ლაბორანტი (1984-1985); რმი მეცნიერ თანამშრომელი (1985-2000); თსუ–ის მექან.-მათ. ფაკ-ტის ალბათობის თეორიისა და მათ. სტატის­ტიკის კათედრის დოცენტი და თსუ–ის ტოქასტური ანალიზისა და სტატისტიკური გა­და­­წყვეტილებების სამეცნ.-კვლევითი ლაბორატ. უფრ. მეცნიერ თანამშ­რომე­ლი (1990-2006); რმი უფრ. მეცნიერ თანამშრომელი (2000-დან); თსუ–ის ზუსტ და საბუნებუნებისმეტყველო მეცნ. ფაკ-ტის (ზსმფ) ასოცირებული პრო­ფე­სორი (2006-2018); თსუ–ის ზსმფ მათ. სასწ.-სამეცნ. ინ-ტის დირ­ექტორი (2006-2007); თსუ–ის ზსმფ სასწ. პროცესის მართვისა და სამეცნ. კვლევე­ბის სამსახურის უფრ. სპეციალისტი (2008-2017), თსუ–ის ზსმფ მათემატიკის დეპარტ. ხელმძღვ. (2012-დან), თსუ–ის ზსმფ სასწ. პროცესის მართვის სამსახურის მთავარი სპეციალისტი (2017-დან), თსუ–ის ზსმფ პროფესორი (2018). იგი არის საქ. სტატისტ. ასოციაციის ვიცე-პრეზიდენტი (მესამე ვადით), თსუ–ის აკად. საბჭოს წევრი (მესამე ვადით), საქ. მათ. კავში­რის სათათბიროს წევრი (მესამე ვადით). მათ. ერთიანი ეროვნ. და მათ. მასწავლებელთა სასერთიფიკაციო საგამოცდო კომისიების წევრი (2005-დან). მას მიღებული აქვს ევრაზიის (1996-1997),  INTAS-ის (1997-1999), საქ. მეცნ. ეროვნ. აკა­დ. (2001-2005), საქ. მეცნ. და განათლების სამინისტროს (2005-2006),  საქ. ეროვნ. სამეცნ .ფონდის სამი გრანტის კოორდინატორი (2006-2011), შოთა რუსთაველის ეროვნ. სამეცნ. ფონდის (შრესფ) ორი გრანტის კოორდინატორი, შრესფ და გერმანიის ფოლკსვაგენის ფონდის ერთობლივი სადოქტორო (2017-2021) და ნორვეგიის მეცნ. და ტექნ. უნ-ტის (2018-2022) გრანტები (თანახელმძღვანელი). იგი დაჯილდოებულია საქართვ. პრეზიდენტის ღირსების ორდენით (2012). მისი ძირითადი შრომები ეხება კვლე­ვებს ანტისიპატიური სტოქასტური ანალიზისა და სტო­ქას­ტური ფინანსური მათემა­ტი­კის მიმართულებებით; ვინერის და პუასონის ფუნქციონალების მაქსიმალურად ფართო კლასის აღწერას, სადაც ხერ­ხ­დება ოკონე-ჰაუსმან-კლარ­­კის ფორმულის განზოგადება და ინტეგრანდის ცხადი სახით დადგენა; ასევე ბურკჰო­ლ­დერ-დევის-გან­დის ტიპი სენერგეტიკული უტოლობების გავრცელება. მისი ხელმძღვანელობით დაცულია ორი სადოქტორო დისერტაცია და კიდევ ორი მომზადებულია დასაცავად.

თხზ.: ფურთუხია, ო. (2008). აღწერითი სტატისტიკა, ალბათობა, სტატის­ტიკური დასკვნების თეორია. გამომც. მწიგნობარი; ფურთუხია, ო. (თანაავტორი). (2009). უმაღლესი მათემატიკა, ნაწილი III, ალბა­თო­ბა და მათემატიკური სტატისტიკა. უნ–ტის გამ–ბა; ფურთუხია, ო. (2009, 2013). შემთხვევით პროცესთა თეორია. უნ–ტის გამ–ბა; ფურთუხია, ო. (თანაავტორი). (2015). გამოყენებითი სტატ­ის­ტიკის საფუძვლები.  უნ–ტის გამ–ბა; ფურთუხია, ო. (2012–2024). ალბათურ-სტა-­ტი­ს­ტიკურიამოცანები. უნ–ტის გამ–ბა.