-
ავტორი
- კატეგორიები: ფილოსოფოსი ისტორიკოსი მეცნიერ თანამშრომელი
ძებნიაური სესილი ასული (1923, თბილისი – 2012, თბილისი), ფილოსოფოსი, ისტორიკოსი. ფილოს. მეცნ. კანდიდატი, მეცნიერ-თანამშრომელი. ძ. ს.-ს აკად. და სამეცნ. მოღვაწეობა ძირითადად წარიმართა საქართვ. მეცნ. აკადემიის ს. წერეთლის სახ. ფილოსოფიის ინ-ტში. იგი ათწლეულების განმავლობაში იყო ამ ინ-ტის ქართ. ფილოსოფიის ისტორიის განყ-ების აქტიური წევრი და მკვლევარი. მისი სამეცნ. ინტერესები მჭიდროდ უკავშირდებოდა ქართ. ეროვნ. გონისა და საზ-ებრივი რეფლექსიის განვითარების ეტაპების შესწავლას. ძ. ს.-მ შეისწავლიდა ქართ. ფილოს. აზრის ისტორიას, განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობდა XIX სს პერიოდს, რ-იც გარდამტეხი იყო ქართ. ინტელექტუალური სივრცისათვის. იგი იკვლევდა თერგდალეულთა და იმ პერიოდის სხვა მოაზროვნეთა მსოფლმხედველობრივ საფუძვლებს, მათ დამოკიდებულებას ევროპ. განმანათლებლობისა და კლასიკური ფილოსოფიისადმი. თავის ნაშრომებში ავტორი აანალიზებს, თუ როგორ ხდებოდა ფილოს. იდეების ადაპტაცია ქართულ სინამდვილესთან და რა როლს ასრულებდა ეს იდეები ეროვნულ-განმათ. მოძრაობის იდეოლოგიურ მომზადებაში. ძ. ს.--ს სამეცნ. მემკვიდრეობის მნიშვნელოვანი ნაწილია მისი მონაწილეობა კოლექტიური მონოგრაფიებისა და ქართ. ფილოსოფიის ისტორიისადმი მიძღვნილი მრავალტომეულების მომზადებაში. იგი იყო იმ მეცნიერთა ჯგუფის წევრი, რ-მაც შეაჯამა და სისტემაში მოიყვანა ქართ. ფილოს. აზრის მრავალსაუკუნოვანი გამოცდილება. მიუხედავად იმისა, რომ მისი პერსონალური ბიბლ. ხშირად კოლექტიური შრომების შემადგენელი ნაწილია, მისი ინდივიდ. წვლილი თითოეული საკითხის დამუშავებაში აკად. წრეებისთვის კარგადაა ცნობილი. აკად. მოღვაწეობის პარალელურად, ძ. ს. აქტიურად მონაწილეობდა ფილოსოფიის ინ-ტის სამეცნ. სემინარებსა და რესპუბლიკურ კონფერენციებში. მისი მოხსენებები ყოველთვის ეხებოდა ქართ. კულტ. და ფილოსოფიის ურთიერთმიმართების აქტუალურ პრობლემებს. იგი ზრუნავდა ქართ. ფილოს. ტერმინოლოგიის დახვეწასა და ისტ. ტექსტების მეცნიერულ პუბლიკაციაზე. კოლეგებს შორის სარგებლობდა კეთილსინდისიერი მკვლევრისა და ერთგული მეცნიერის რეპუტაციით, რ-მაც მთელი თავისი ენერგია ქართ. ფილოს. სკოლის განმტკიცებას შეალია. მისი ღვაწლი ქართულ ჰუმანიტარიაში მნიშვნელოვანია იმ თვალსაზრისით, რომ მან ხელი შეუწყო ქართ. ფილოსოფიის ისტორიის, როგორც მეცნ. დისციპლინის, უწყვეტობასა და განვითარებას. ძ. ს.--ს შრომები დღემდე რჩება საიმედო წყაროდ მათთვის, ვინც ქართ. საზ-ებრივი აზრის ევოლუციითაა დაინტერესებული. იგი დაჯილდოებული იყო აკადემიის საპატიო სიგელებით სამეცნ.-კვლევით სფეროში ხანგრძლივი მოღვაწეობისათვის.
თხზ.:ძებნიაური, ს. (1975). საზოგადოებრივ-ფილოსოფიური აზრის ისტორიიდან XIX საუკუნის საქართველოში (კოლექტიური ნაშრომის ნაწილი). თბ.; ძებნიაური, ს. (1982). ქართული ფილოსოფიური აზრის ისტორიის საკითხები (სტატიების კრებული). თბ.; ძებნიაური, ს. (1988). მასალები ქართული საზოგადოებრივი აზრის ისტორიისათვის. თბ.
მასზე: მახარაძე, მ. (2013). ქართული ფილოსოფიური აზრის ისტორია, ტ. 4. თბ., უნივერსალი; ფილოსოფიის ინსტიტუტის სამეცნიერო შრომები, ტ. XV, თბ., (1990); ბერძენიშვილი, ა. (2005). ქართული ფილოსოფიის ისტორიკოსები. კრებულში: „ქართველი ფილოსოფოსები“.