ჩიტაშვილი რევაზ
ჩიტაშვილი რევაზ

ჩიტაშვილი რევაზ იაკობის ძე (16.II.1942 ქ. თბილ.- 1995), მათემატიკო­სი და სტატისტიკოსი. ფიზ.-მათ. მეცნ. დოქტო­რი (1995). დაამთავრა თსუ–ის ფიზ. ფაკ-­ტი (1964). იყო თსუ–ის გამოყენებითი მათ. ინ-ტის ალბათობის თეორიისა და მათ. სტატისტიკის განყ-ბაში (1966 – 1972);  საქ. მეცნ. აკად. ეკონომ. და სამართლ. ინ-ტში (1972 – 1983); შემთხვევითი პროცესების თეორიის განყ-ბის ხელმძღვ.  ა. რაზმაძის მათ. ინ-ტში (1983-1995). ის იყო საერთაშ. სამეცნ. ჟურნ. „Stochastics”-ის რედკოლე­გიის წევრი. მისი სამეცნ. მოღვაწეობის 30 წლის განმავლობაში მისი ხელმძღვანე­ლობით საკანდიდატო დაიცვა 20 -ზე მეტმა დისერ­ტანტმა, მათ შორის ზოგიერთმა უფრო ადრე  ვიდრე  საკანდიდატო დისერტაციას თვითონ დაიცავდა (1974). ის დიდი ნიჭისა და ფართე დიაპაზონის მქონე მეცნ.. მას მნიშვნელოვანი შედეგები მიღებული აქვს ალბა­თობის თეორიისა და მათ. სტატისტიკის თითქმის ყველა   მიმართულე­ბით. განსაკუთრებით დიდია მისი ღვაწ­ლი სტოქასტური ოპტიმალური მართვის და გაჩერების თეორიის განვითარებაში. მან, მის მიერვე შემოღებული სტო­ქასტური მრუდწირული ინტეგრალის ცნებაზე  დაყრდნობით,  განსაზღვრა მართვადი შემთხვევითი პროცესი ზოგადი ინფ­ორ­მაციული ნაკადისთვის და გამოიყვანა სტოქასტური ბელმანის განტოლება, თუმცა მანამდე ითვლებოდა, რომ  ასეთი განტოლების მიღება ზოგად არა-მარკოვულ შემთხ­ვევაში არ იყო შესაძლე­ბელი. მან გადაწყვიტა ოპტიმალობის პრინციპის პრობლემა ნაწილობრივ დაკვირვებადი სისტემებისთვის, სადაც მის მიერ შემოთავაზებული ოპტიმალური სტრატეგიების ალგორითმი  რეალიზებად ფორმაშია მოცემული, რაც მანამდე ვერ ხერხდებოდა. მას ეკუთნის სტოქასტური მაქსიმუმის პრინციპის  ორიგი­ნალური გამოყვანა არამარკოვულ შემთხვევაში მის მიერ მიღებული სემიმარტინგა­ლე­ბის მაქსიმუმის დიფერენციალის ფორმულის გამოყენებითრ. ჩ.რ.–მ აჩვენა ძლიერი ამონახსნის არარსებობა შეწებებული ბრაუნის მოძრაობის სასაზღვრო ამოცა­ნა­ში, გამოიყვანა იტოს ფორმულა არა-ანტისიპატიური ფუნქციონალებისთვის, დიდი ხნით ადრე ვიდრე ბრუნო დუპირე თავის ცნობილ ზოგად ფორმულას მიიღებდა. ჩ.რ.–მ პირველმა შემოიღო არაწრფივი შექცეული სტოქასტური განტოლებები და მოიყვანა ერთადერთი ამონახსნის არსებობის პირობები. გარდა ამისა, ჩ.რ.–მ მთელი რიგი გამოკვლევები მიუძღვნა ჰიდროლოგიის, გენეტიკის, ფიზიო­ლო­გიის, ლინგვისტიკის და ეკონომიკის პრობლემებს და ამდარგებში მათემატიკური სტატისტიკის მეთოდების გამოყენებას.

თხზ.:Chitashvili, R. (თანაავტორი). (1981). Strong Solutions of Stochastic Differential Equations with Boundary Conditions, Stochastics, Vol.; Chitashvili, R. (1983). Martin galei deology inthetheory of controlled stochastic processes. Lect. Notesin Math., N. 1021, p. 73-92; Chitashvili, R. (1986). Stochastic maximum principle in the problem of optimal abso­lutely continuous change of measure. Lecture Notes in Control and Information Scien­ces, vol 78.