ბოცვაძე იოსებ ლუარსაბის ძე (14.VI.1914, თბილ.,–29.IV.1981). ფილოლოგი, ლიტერატურათმცოდნე, ჟურნალისტი.  ფილოლ. მეცნ. დოქტორი (1964), პროფესორი (1964), საქართვ. მეცნ. დამს. მოღვაწე (1978). პედ. მოღვაწეობა სკოლით დაიწყო. სხვადასხვა დროს კითხულობდა ლექციებს თბილ., ქუთაისის, სოხუმის პედ. ინ-ტებში, ბოლოს – თსუ-ში, სადაც გარდაცვალებამდე იყო ჟურნალისტიკის ისტორიის კათედრის გამგე;  ჩააბარა თსუ-ის ეკონომიკის ფაკ-ტის თეორიულ განყ-ებაზე (1933), რ-იც წარმატებით  დაამთავრა (1937). სწავლობდა თსუ-ის ფილოლოგიის ფაკ-ტის დაუსწრებელ განყ-ებაზე(1936), რ-იც წარჩინებით დაამთავრა (1939). იმავე წელს ჩაირიცხა საქართვ. პედ. მეცნ. ინ-ტის ასპირანტურაში – ქართ. მეთოდიკის სპეციალობით. ბ.ი.-მ წარმატებით დაიცვა დისერტაცია ქართ. ლიტერატურის მეთოდიკაში, მოიპოვა პედაგოგიკის მეცნ. კანდიდატის სამეცნ. ხარისხი(1943). ბ.ი. თსუ-ში ახალი ქართ. ლიტერატურის ისტორიის კათედრის დოცენტად დაბრუნდა(1952), ის იყო ახლად შექმნილი ჟურნალისტიკის კათედრის ერთ–ერთი მესაძირკვლე. ბ.ი.–მ დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია და გახდა ჟურნალისტიკის კათედრის პროფესორი(1964). იგი იყო ჟურნალისტიკის განყ–ების მოწვეული პრაქტიკოსი ჟურნალისტი, რომელსაც მოყვებოდა ფართო პრაქტ. გამოცდილება და პროფ. უნარები. ბ.ი. ასრულებდა ჟურნალისტიკის პირველი კათედრის გამგის მოადგილის მოვალეობას, სადაც ხელმძღვანელობდა სასწ. და სამეცნიერო პროცესის ორგანიზებას. მიღებული აქვს წოდება „საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე“ (1978). იყო ჟურნალისტიკის ისტორიის კათედრის პირველი გამგე, სადაც ხელმძღვანელობდა და ქართ. ჟურნალისტიკის ისტორიის კვლევებს და სასწ.  პროგრამების შექმნას (1979). ბ.ი.–ს დამსახურებაა ჟურნალისტიკის დარგის აკად. ინსტიტუციონალიზაცია საქართველოში და ამ მიმართულებით შექმნილი პირველი კათედრის სტრუქტურული განვითარება. მისი პედაგ. საქმიანობა იყო გამორჩეული როგორც პრაქტიკული, ასევე თეორიული მახასიათებლებით. ბ.ი.–ს მეცნ. გამოკვლევები ეხება ქართ. ლიტერატურის, კრიტიკის, ჟურნალისტიკის აქტუალურ საკთხებს. მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა აგრეთვე ქართ. პედ. აზრის შესწავლაში. შეკრიბა და სამ ტომად გამოსცა პრო. გ. თავზიშვილის რჩეული პედ. თხზულებანი (1962–64). დიდი მუშაობა გასწია თავისი სახელოვანი მამის – ლ. ბოცვაძის – რჩეული პედ. თხზულებების ოთხტომეულის გამოცემის მოსამზადებლად; პირველი ტომი მისი გარდაცვალების შემდეგ გამოვიდა (1982). ბ.ი.–მ წინასიტყვაობა და შენიშვნები დაურთო ს. მესხის სამტომეულს (1977). არჩეული იყო საქართვ. პედ. საზ-ბის პრეზიდიუმის წევრად. ბ.ი.–ს ძირითადი საკვლევი სფეროები იყო: ქართ. ჟურნალისტიკის ისტორია, ქარ. ლიტ. კრიტიკა, XIX–XX სს. პრესის და პუბლიცისტიკის კვლევა. იგი სამოცზე მეტი გამოკვლევისა და ასოცდაათამდე სტატია – რეცენზიის ავტორია. მან შეაგროვა, კომენტარები დაურთო და ფართო მკითხველისათვის სამაგიდო წიგნებად აქცია მე-19 საუკუნის გამოჩენილი პუბლიცისტების თხზულებანი.

თხზ.:ბოცვაძე, ი. (1955). ვაჟა-ფშაველა ქართულ ლიტერატურულ კრიტიკაში. სტატია/მონოგრაფიული ესსეები. თბ.; ბოცვაძე, ი. (1964). სერგეი მესხი. მონოგრაფია სერგეი მესხზე (ბიოგრაფია და ლიტერთიანული/პუბლიცისტური ანალიზი). თბ.; ბოცვაძე, ი. (1965).  ვაჟა-ფშაველა და მისი კრიტიკოსები, მონოგრაფია. თბ., საბჭოთა საქართველო; ბოცვაძე, ი. (1966).  მონოგრაფია მწერალზე /პუბლიცისტზე ნიკო ლომოურზე. თბ.; ბოცვაძე, ი. (1967).  ქართული ჟურნალისტიკა. ისტორიული მიმოხილვა XIX–XX სს. ქართული პრესის შესახებ (თარგმანები/მუხლები: აკაკი წერეთლის ჟურნალისტიკა, საბავშვო ჟურნალები და სხვ.). უნ–ტის გამ–ბა; ბოცვაძე, ი. (1968).  სერგეი მესხი და 70–80-იანი წლების ქართ. პრესა. კვლევების კრებული (მესხის იდეებისა და გამოცემათა კონტექსტის შეფასება). თბ.; ბოცვაძე, ი. (1968). ნ.ბარათაშვილი და მე-19 ს-ის ქართული პრესა; ბოცვაძე, ი. (1976). პრესა და მწერლობა.  შრომა პრესისა და ლიტერატურული პროცესების ურთიერთქმედების შესახებ. თბ.