უთურგაიძე თედო (17. VI. 1927, სოფ. ქვემო ალვანი, თელავის რაიონი — 12. II. 2018), ენათმეცნიერი, მეცნიერი, პედაგოგი, ფილოლოგი. დაამთავრა საშ. სკოლა (1944) და სწავლა განაგრძო თსუ-ში ფილოლ. ფაკ-ტზე.  უნ-ტის დასრულების შემდეგ ჩაირიცხა თსუ-ის ასპირანტურაში ძვ. ქართ. ენის განხრით (1950). იგი იყო აკად. აკაკი შანიძის ასპირანტი. უ. თ. აქტიურ პედ. მოღვაწეობას ეწეოდა საქართვ. სხვადასხვა უმაღლეს სასწავლებელსა და უნ-ტში. მუშაობდა გორის ნ. ბარათაშვილის სახ. პედ. ინ-ტში (1953–1961). დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე: „თუშური კილო“ და მიენიჭა ფილოლ. მეცნ. კანდ. ხარისხი (1954). იყო საქართვ. მეცნ. აკად. და ენათმეცნ. ინ-ტის თანამშრომელი (1961-დან).  დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: „ქართული ენის მთის დიალექტების ფონემატური სტრუქტურა სალიტერატურო ენასთან მიმართებით“ (1969) და მიენიჭა პროფესორის წოდება (1970). გორის სახ. პედ. ინ-ტში ქართ. ენისა და ლიტ-რის კათედრაზე პროფესორად ინიშნებოდა (1971-1975). იყო ენათმეცნ. ინ-ტის უფ. მეცნიერ-თანამშრომელი (1977-დან), თსუ-ის პროფესორი (1985-დან) და ლექციებს უკითხავდა ბაკალავრიატისა და მაგისტრატურის პროგრამის სტუდენტებს შემდეგ თემებზე: თანამედროვე ქართ. ენა, ძვ. ქართ. ენა, ქართ. დიალექტოლოგია, ქართ. ენის შესწავლის ისტ., ენობრივი სისტემები ქართ. ენაში, აღმოსავლეთ საქართვ. მთის დიალექტები, ქართ. ენის სტრუქტურული ანალიზი, ქართ. ენის ენობრივი სისტემები, ქართ. ენის შესწავლის ისტ., აღმო. საქართვ. მთის დიალექტები, ქართ. ენის შუალედური სისტემები. იყო ინ-ტის ქართველურ ენათა განყ-ბის გამგე (1986-2002), თსუ-ის თანამშრომელი (1989-დან). გახდა გელათის მეცნ. აკად. წევრი (1995), ენათმეცნ. ინ-ტის მთ. მეცნიერი კონსულტანტი (2002-დან), მთ. მეცნიერი თანამშრომელი (2010-დან). მიენიჭა არნოლდ ჩიქობავას სახ. პრემია (2002). გადასცეს ივანე ჯავახიშვილის სახ. მედალი და ღირსების ორდენი (2013). არის 200-ზე მეტი სამეცნ. ნაშრომისა და 9 მონოგრაფიის ავტორი. არის 15 საკანდიდატო დისერტაციის ხელმძღვანელი, 4 სამაგისტრო ნაშრომის ხელმძღვ., 10 საკანდიდატო და 16 სადოქტორო დისერტაციის ოპონენტი და 4 მონოგრაფიის რედაქტორი. განსაკუთრებით დიდია უ. თ.-ს დამსახურება საქართველოში ენის კომპიუტერული მოდელირების განვითარებაში. XX ს. 90-იან წლებში, საქართველოში კომპიუტერული ტექნოლოგიების შემოტანის პირველივე ეტაპზე, მან აქტიურად დაიწყო ენის მოდელირების საკითხებზე მუშაობა. დააარსა სამეცნ. საზ-ბა „ექსელსიორი/Excelsior“, რ-იც ენის მოდელირების დარგში ერთ-ერთი პირველი არასამთავრობო საზ-ბა იყო საქართველოში (1996). 

თხზ. (გარდა სტატიაში მოხსენიებულისა): უთურგაიძე, თ. (1966). ქართული ენის მთის კილოთა ზოგი თავისებურებანი. მეცნიერება; უთურგაიძე, თ. (1979). ქართული ენის ფონემატური სტრუქტურა. მეცნიერება; უთურგაიძე, თ. (1986). ქართული ენის სახელის მორფონოლოგიური ანალიზი. მეცნიერება; უთურგაიძე, თ. (თანაავტორი). (1999). ანტონ პირველის „ქართული ღრამმატიკა“ და მისი ეროვნულ-ისტორიული მნიშვნელობა, მეცნიერება, ISBN: 5520010781.