- კატეგორიები: მათემატიკოსი
ბერიკაშვილი ნოდარ (25.I.1922-30.III.2022, თბილისი) – ქართვ. მათემატიკოსი. დაამთავრა უნ-ტი (1952), ფიზ.-მათ. მეცნ. დოქტორი (1972), პროფესორი (1989). საქართვ. მეცნ. აკადემიის წ.-კორ. (1979), აკადემიკოსი (2001). მუშაობდა რუსეთის მეცნ. აკადემიის ვ. სტეკლოვის სახ. მათ. ინ-ტში უმცროს მეცნიერ-თანამშრომელად (1955-1959); საქართვ. მეცნ. აკადემიის ა. რაზმაძის სახ. მათ. ინ-ტის უფრ. მეცნიერ-თანამშრომელად (1959-1986), ამავე ინ-ტის მთ. მეცნიერ-თანამშრომელად (1986-1989), გეომ. და ტიპოლოგიის განყ-ბის გამგედ (1989-2004). საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე: “სპექტრების აქსიომატიკური თეორია და ორადობის თეორემები არაჩაკეტილი სიმრავლეებისათვის” დაიცვა ვ. სტეკლოვის სახ. მათ. ინ-ტში (1956); იქვე დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: “სპექტრული მიმდევრობის დიფერენციალები” (1972). ნ. ბ. ქართ. მეცნ. განვითარებაში შეტანილი პირადი დიდი წვლილისთვის, ნაყოფიერი სამეცნ., პედ. და საზ. მოღვაწეობისათვის მიენიჭა ღირსების ორდენი (1999). მისი გაზრდილები არიან ცნობილი ქართვ. ტოპოლოგები: თ. ქადეიშვილი, ს. სანებლიძე, ლ. ხელაია, მ. მიქიაშვილი, თ. ბეიტრიშვილი. დიდია აკად. ნ. ბ.-ის ღვაწლი საქართველოში თანამედროვე მათ. ერთ-ერთი ყველაზე აქტუალური დარგის – ალგებრული ტოპოლოგიის დანერგვის საქმეში. მეცნიერის პირველხარისხოვანი ნაშრომები ზოგად სივრცეთა ჰომოლოგიის თეორიაში, ფიბრაციათა ჰომოლოგიის თეორიაში, წინააღმდეგობათა თეორიაში, ჰომოტოპიურ პრობლემატიკაში ფართოდაა ცნობილი სპეციალისტებისათვის მთელს მსოფლიოში. ტოპოლოგიაში არსებობს ბერიკაშვილის სახ. ისეთი ცნებები, როგორიცაა “ბერიკაშვილის D ფუნქტორი”, “ბერიკაშვილის მგრეხი ელემენტები”, “ბერიკაშვილის განტოლება”, “ბერიკაშვილის მოდელი”, “ბერიკაშვილის გარდაქმნა”, “ბერიკაშვილის აქსიომები”. მისი 70, 80, 90 წლისთავისათვის მიძღვნილ საიუბილეო სამეცნ. კონფერენციებში მონაწილეობდნენ და ტომებში შრომები გამოაქვეყნეს ევრ. და ამერიკის ცნობილმა მათემატიკოსებმა: ჯეიმს სტაშეფმა, იოჰანეს ჰიუბშმანმა, ტომ ლადამ და სხვ.
თხზ.: Berikashvili, N. A. (1957). On the axiomatic spectral theory and the duality rules for arbitrary sets. Akad. Nauk Gruzin. SSR Trudy Tbiliss. Mat. Inst. Razmadze 24, 409-484 [in Russian]; ISSN 2346-8092; Berikashvili, N. A. (1976). Differentials of a spectral sequence. Sakharth. SSR Mecn. Akad. Math. Inst. Shrom. 51, 5-106 [in Russian]; ISSN 2346-8092; Berikashvili, N. A. (1980). The Steenrod-Sitnikov homology theory on the category of compact spaces. Dokl. Akad. Nauk SSSR 254, no. 6, 1289-1291 [in Russian]; ISSN: 0002-3264.